Archiwum kategorii ‘Senat’

Każdy kandydat, który decyduje się na to, by kandydować do Senatu RP powinien wiedzieć, że poza profitami z pełnienia funkcji senatora, pojawiają się również bardzo ważne obowiązki, z których senator musi się wywiązywać. Poniżej przedstawimy podstawowe obowiązki senatorów, o których każdy kandydat musi wiedzieć i mieć świadomość, że będzie z nich rozliczany przez wyborców.
Obowiązki i uprawnienia senatora są szczegółowo regulowane poprzez przepisy prawne, do których zaliczamy: Konstytucję RP, Regulamin Senatu oraz ustawy, wśród których przoduje ustawa o wykonywaniu mandatu posła i senatora. Kandydaci na senatorów powinni zapoznać się szczegółowo ze swoimi przyszłymi obowiązkami zanim zaczną pełnić tę ważną społeczną funkcję.
Obowiązkiem senatora jest czynne uczestniczenie w posiedzeniach Senatu oraz organów Senatu, czyli komisji senackich, Prezydium Senatu oraz Konwentu Seniorów. Jeżeli senator narusza ten obowiązek i opuszcza bez usprawiedliwienia posiedzenia albo jest obecny na posiedzeniu, ale nie bierze udziału w głosowaniu, to wtedy otrzymuje obniżoną pensję za dany miesiąc. Na posiedzeniach plenarnych senator może zabrać głos w omawianej przez Senat sprawie, może zgłaszać wnioski do rozpatrywanej przez Senat ustawy, może także zgłaszać uchwały, czyli proponować odrzucenie, przyjęcie bez poprawek albo wnosić poprawki do tekstu danej uchwały. Może również zgłaszać tzw. wnioski formalne, jak na przykład ogłoszenie przerwy, ograniczenie czasu przemówień a także wnioski dotyczące porządku obrad.
Gdy senator przedstawia na posiedzeniu Senatu stanowisko komisji senackiej w sprawie rozpatrywanej uchwały, to po ostatecznym jej rozpatrzeniu przez Senat ma obowiązek brania udziału w posiedzeniach odpowiednich komisji sejmowych gdzie wyjaśnia przyjęte przez Senat stanowisko.
Senator ma również obowiązek zgłoszenia swojej kandydatury przynajmniej do jednej stałej komisji senackiej. Może także pracować w kilku komisjach, ale wtedy musi uzyskać zgodę Prezydium Senatu. Senator ma również prawo do brania czynnego udziału w pracach każdej innej komisji, której nie jest członkiem, ale nie może wtedy uczestniczyć w głosowaniu.
Należy dodać, że senator wykonuje swoje obowiązki nie tylko w parlamencie, ale również w swoim okręgu wyborczym i w innych miejscach na terenie kraju, a także poza granicami Polski. Dopełnienie tych obowiązków wiąże się z częstymi podróżami, głównie przyjazdami na posiedzenia Senatu i komisji senackich. Dlatego właśnie, senatorowi przysługują bezpłatne przejazdy komunikacją miejską, a także środkami transportu publicznego, a także bezpłatne bilety na samoloty na terenie kraju.

W Polsce senatorem może zostać każdy obywatel, który ukończył trzydziesty rok życia i posiada bierne prawo wyborcze, (czyli prawo do kandydowania). Jednak przed przystąpieniem do ubiegania się o fotel senatora, warto zapoznać się ze specyfiką funkcji, którą kandydat będzie pełnił, jeśli zostanie powołany na to stanowisko.

Senator jest zobowiązany do złożenia ślubowania przed Senatem RP, do brania udziału w pracach Senatu na posiedzeniach plenarnych i w komisjach oraz do utrzymywania kontaktu z wyborcami.
Co przysługuje senatorowi? Otóż ma on prawo do immunitetu (nietykalności), prawo do diet, bezpłatnych przejazdów oraz urlopu na czas kadencji z zachowaniem ciągłości pracy. Senatorom, w odróżnieniu do posłów, nie przysługuje prawo interpelacji poselskiej. Oznacza to, że senator nie może wystosować pisemnego pytania, które kwestionuje działania, politykę współpracowników z Senatu, do Prezesa Rady Ministrów lub konkretnego ministra. Prawo interpelacji, jak już wcześniej zostało wspomniane, przysługuje wyłącznie posłom. Senatorowi nie przysługuje również prawo do inicjatywy ustawodawczej, ponieważ przysługuje ono Senatowi. Wniosek o podjęcie inicjatywy ustawodawczej może złożyć grupa przynajmniej dziesięciu senatorów lub komisja senacka.

Senatorowie są zorganizowani w Senacie w kluby i koła senatorskie. Według regulaminu Senatu, minimalna liczba członków w klubie senackim powinna wynosić siedem osób, a do utworzenia koła senatorskiego potrzebnych jest trzech senatorów.

Senatorzy posiadają mandaty senatorskie, czyli udzielone pełnomocnictwo do sprawowania funkcji pochodzącej z wyboru. Obecnie mandat senatorski określa całokształt praw i obowiązków senatora. Funkcja parlamentarzysty jest czasochłonna i wymagająca, dlatego nie może być ona łączona z określonymi funkcjami lub określonym zatrudnieniem. Mandatu senatora nie można łączyć z następującymi funkcjami: prezydenta RP, posła, posła do Parlamentu Europejskiego, prezesa Narodowego Banku Polskiego oraz prezesa najwyższej Izby Kontroli, Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Dziecka i ich zastępców, członka Rady Polityki Pieniężnej, Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, sędziego, prokuratora, urzędnika służby cywilnej, żołnierza w czynnej służbie wojskowej, funkcjonariusza policji oraz służb ochrony państwa, wojewody, radnego samorządowego, wójta, burmistrza, prezydenta miasta, ambasadora.

Natomiast można połączyć funkcję senatora z funkcją premiera, członka rządu oraz ministra.
Mandat senatora wygasa wskutek śmierci, zrzeczenia się, utraty prawa wybieralności lub stwierdzenia nieważności wyboru.

Kandydować do Senatu może obywatel polski, który posiada prawo wybierania i najpóźniej w dniu wyborów kończy 30 lat. Zgodnie z wytycznymi Ordynacji wyborczej, nie można kandydować na urząd senatora, jeśli wobec kandydata zostało wydane prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające utratę prawa wybieralności.
Zgłaszanie kandydatów na senatorów posiadają uprawnione komitety wyborcze. Komitet wyborczy może zgłosić w każdym okręgu wyborczym najwyżej tylu kandydatów na senatorów, ilu senatorów jest wybieranych w danym okręgu wyborczym. Kandydat może startować tylko w jednym okręgu wyborczym i tylko w ramach zgłoszenia przez jeden komitet wyborczy. Polskie prawo zabrania równoczesnego kandydowania do Sejmu i do Senatu.
Warto pamiętać, że kandydatów na senatorów w danym okręgu wyborczym zgłasza się do właściwej okręgowej komisji wyborczej. Zgłoszenia kandydatów na senatorów może dokonać w imieniu komitetu wyborczego jego pełnomocnik wyborczy lub osoba imiennie przez niego upoważniona.
Zgłoszenia każdego kandydata na senatora dokonuje się oddzielnie, co wiąże się z tym, że każda kandydatura musi być poparta odrębnie podpisami wyborców. Minimalna wymagana liczba podpisów wynosi aktualnie dwa tysiące, i muszą być to wyborcy, którzy zamieszkują na stałe dany okręg wyborczy.
Kandydat na senatora musi wypełnić tak zwaną zgodę na kandydowanie, która zawiera imię lub imiona kandydata, nazwisko, wiek, numer ewidencyjny PESEL kandydata oraz wskazanie nazwy partii, do której kandydat należy lub orzeczenie, że nie należy do żadnej partii politycznej. Zgodę na kandydowanie kandydat potwierdza własnoręcznym podpisem oraz datą.